Vietstock – Lý do TP.HCM cần làm metro ngầm gần 680.000 tỉ đồng
Theo đề xuất của Viện Nghiên cứu quy hoạch và phát triển, tuyến metro ngầm ở TP.HCM dài từ 300 đến 500 km với số vốn đầu tư rất lớn, gần 680.000 tỉ đồng.
Sở QH-KT TP.HCM vừa có văn bản chuẩn bị nội dung hội thảo “Các giải pháp quản lý phát triển hệ thống giao thông công cộng (TOD) trong quy hoạch xây dựng TP.HCM”. Điểm đáng chú ý, báo cáo cho biết Viện Nghiên cứu quy hoạch và phát triển (PDI) đề xuất quy hoạch tổng thể hệ thống metro ngầm với chiều dài 300-500 km. Tổng phí đầu tư chưa tính nhà ga là 29 tỉ USD (khoảng 680.000 tỉ đồng) cho 500 km, phủ kín vành đai 2 (bao quanh vùng lõi TP.HCM).
45 triệu USD cho 1 km metro ngầm
Theo PDI, tuyến metro ngầm sẽ có ba hợp phần. Hợp phần 1, đường hầm – đường ray dự kiến có đơn giá 45 triệu USD/km, dùng vốn nhà nước. Theo tính toán sơ bộ, với suất đầu tư 45 triệu USD/km đường ống cho hệ thống chạy ngầm dưới lòng đất bao gồm: khoan ngầm, gia cố, lắp đặt ống bê tông, đường ray và hệ thống công nghệ (điện, thông gió…) thì tổng mức đầu tư 500 km sẽ là 22,5 tỉ USD.
Hợp phần 2, đầu máy toa xe – hệ thống điều hành, khái toán tổng chi phí đầu máy toa xe là 6,4 tỉ USD. Hợp phần này dùng vốn tư nhân, thu hồi vốn và lãi thuần túy từ phí bán vé (giá vé giả sử là 1-1,5 USD/hành khách).
Hợp phần 3, nhà ga – đô thị TOD sẽ dùng vốn tư nhân, mỗi TOD sẽ bao gồm nhà ga – đô thị vệ tinh. Trong đó có khu chung cư ở tầng trên, các dịch vụ công cộng: Trường học, y tế; hoạt động thể thao, giải trí công cộng; trung tâm thương mại tổng hợp… Nếu trên toàn tuyến chọn được 300 địa điểm để làm TOD thì diện tích bình quân mỗi TOD là 7,5 ha.
Chỉ tính chi phí làm hợp phần 1 và 2 cho 500 km có thể lên đến 29 tỉ USD (gần 680.000 tỉ đồng).
Lý do TP.HCM cần làm metro ngầm
Theo PDI, kinh nghiệm thế giới cho thấy các đô thị từ 1 triệu dân đều bắt buộc có hệ thống tàu điện ngầm nhằm giảm ùn tắc giao thông. “Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội TP.HCM đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050: Dự báo dân số TP năm 2030 là trên 11 triệu người, năm 2040 là 14 triệu người, năm 2050 là 24-25 triệu người. Như vậy, vùng TP sẽ cần khoảng 500 km metro” – PDI lý giải.
Ngoài ra, PDI cũng cho rằng phát triển metro dựa vào ODA lâu nay tồn tại nhiều bất cập như lãi suất vay được ưu đãi nhưng bị ràng buộc sử dụng công nghệ, thiết bị, nhà thầu của bên cho vay. Đơn cử, năm tuyến – năm nhà tài trợ – năm công nghệ khác nhau dẫn đến không đồng bộ về công nghệ gây lãng phí chi phí vận hành, bảo trì và bảo dưỡng thiết bị.
“Phát triển các dự án ODA không xem xét đến kết nối các tiềm năng phát triển đô thị TOD gắn với nhà ga. Do đó, không tận dụng được các lợi thế của các dự án TOD để đấu giá đất trong quy hoạch tạo nguồn vốn đầu tư kết cấu hạ tầng đường sắt đô thị thay vì TP phải đầu tư 100%” – PDI nhấn mạnh.
Theo tính toán sơ bộ của PDI, nếu thực hiện khoảng 300-500 km hệ thống metro ngầm kết hợp với phát triển TOD (đô thị nén) thì có thể tạo thêm chỗ ở cho khoảng 6 triệu cư dân của TP. Tương đương sẽ có khoảng 1,5 triệu căn hộ đầy đủ tiện nghi, trong khu đô thị hiện đại với đầy đủ các dịch vụ, tiện ích liền kề gồm thương mại, giáo dục, giải trí, thể thao… Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian đi lại mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho đa số người dân TP.
“Ngoài ra, chi phí xây nhà ga do các chủ đầu tư bất động sản xây dựng để được khai thác quỹ đất quanh nhà ga theo quy hoạch và chỉ cần bản quy hoạch tốt của TP để phát triển các đô thị vệ tinh bám sát theo các nhà ga” – PDI phân tích.•
KIÊN CƯỜNG
